“Ik denk altijd tien scheepslengtes vooruit”: een dag aan boord met Jan Balk

Het is een koude dag op het Markermeer, met zelfs nog wat sneeuw die over het dek van de P87 dwarrelt. Het weer kan uitdagend zijn, maar voor Jan Balk, medewerker technische dienst bij de Politie Nederland, maakt dat niets uit. Terwijl hij ons rondleidt over het schip, straalt zijn passie voor techniek en varen vanaf elke stap die hij zet. Voor een leek lijkt de machinekamer een doolhof van leidingen, meters en motoren. Voor Jan is het echter zijn tweede thuis, waar geen geheimen bestaan.

Jan werkt sinds juni 2023 bij de Politie Nederland als medewerker onderhoudsmonteur Vaartuigenbeheer. “In de volksmond gewoon monteur,” zegt hij met een glimlach terwijl hij over het dek loopt. “Maar wij zorgen ervoor dat de hele politievaartuigenvloot, van patrouilleboten tot kleine vaartuigen, technisch in de vaart blijft. Alles wat kapot kan gaan of onderhoud nodig heeft, valt onder ons team van 25 mensen.”|

We dalen af naar de machinekamer, waar de motoren rustig zoemen. “Voor de meeste mensen lijkt dit misschien ingewikkeld,” lacht Jan, “maar voor mij zijn er geen geheimen. Ik weet precies wanneer olie ververst moet worden, welke leidingen aandacht nodig hebben en waar elke storing vandaan komt.” Hij wijst op een van de motoren: “Elke 250 uur nemen we een oliemonster en laten dat analyseren. Zo weten we exact wat de staat van de motor is. Dat is onderhoud in optima forma.”

Geen dag is hetzelfde

Het dagelijkse werk van Jan is allesbehalve saai. De patrouillevaartuigen vormen het hart van zijn werk: schepen met een bemanning van vier of vijf mensen. Jan en zijn team zorgen voor alle onderhoud, van oliewissels en filters tot elektrische storingen en kapotte onderdelen. “Geen dag is hetzelfde,” vertelt hij terwijl hij de stuurhut laat zien. “De ene dag ben ik bezig met een oliekraan, de andere dag met een elektronisch systeem of het transport van een schip naar de werf.”

Naast de P87 beheert Jan ook de P66 in Eefde en een aantal kleinere boten, zoals waterscooters en boten van speciale eenheden zoals het Landelijk Team Onderwaterzoekingen. Alles krijgt periodiek onderhoud, en waar nodig sturen zij de vaartuigen naar de werf of contractpartners. “Het is een perfecte mix van techniek en varen,” zegt hij terwijl hij uitkijkt over het koude water. “De vrijheid op het water combineren met technische uitdagingen, dat is het mooiste van mijn werk.

Zijn ervaring is indrukwekkend. Jan heeft 13 jaar gevaren op tankers en binnenvaartschepen, twee jaar als tweede werktuigkundige bij het Rode Kruis op schepen van meer dan honderd meter, en daarna 18 jaar gewerkt bij een scheepswerf in luxe zeegaande jachten. Daarnaast is hij 24 jaar vrijwillig schipper en motordrijver bij de Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij (KNRM). “Die combinatie van kennis en ervaring komt hier perfect van pas,” zegt hij. “Hier zie je direct het resultaat van wat je doet: een vaartuig dat perfect functioneert, een bemanning die veilig kan varen, en een team dat trots kan zijn op wat we samen bereiken.”

Samen verantwoordelijk

Hoewel veel van zijn werk autonoom wordt uitgevoerd, is samenwerking essentieel. “We overleggen continu met de werfinspecteurs en collega’s. Als iets complex of duur is, wordt altijd eerst besproken wat de beste aanpak is. Veiligheid, nut en noodzaak staan altijd voorop.” Jan vertelt hoe ze via videobellen collega’s op afstand adviseren bij storingen, waardoor kennis en ervaring binnen het team altijd gedeeld wordt. “We zijn klein, maar hecht. Iedereen kan op elkaar bouwen. Dat maakt ons team zo sterk.”

Het mooiste van zijn werk? “Dat is de combinatie van techniek en varen,” zegt Jan terwijl hij de kou trotseert en over het dek kijkt. “De vrijheid die je voelt op het water, het weten dat alles veilig en betrouwbaar is dankzij jouw werk, dat is gewoon fantastisch. Natuurlijk zijn er ook spannende momenten, zoals storingen op belangrijke vaartuigen, maar dat is juist waar de trots en voldoening zit.”

Voor nieuwe medewerkers heeft Jan duidelijke adviezen: “Ervaring is essentieel, zowel technisch als in het leven zelf. Je moet zelfstandig kunnen werken, verantwoordelijkheid dragen en vooruit kunnen denken, wat ik altijd noem: ‘tien scheepslengtes vooruit’. Durf beslissingen te nemen, maar weet ook wanneer je moet overleggen. Het is een vak waar kennis, ervaring en samenwerking samenkomen.”

Aan boord van de P87 toont Jan met zichtbaar plezier wat zijn werk betekent. Voor hem is elk schip een uitdaging en een bron van trots. “Dit is niet zomaar een baan,” zegt hij. “Het is techniek, het is varen, het is teamwork. En het mooiste? Je ziet meteen het resultaat van je werk. Daar doe je het voor.”