‘Als wijkagent moet je weten wat er achter een melding speelt’

Larissa werkt inmiddels ongeveer anderhalf jaar als wijkagent in Bunschoten-Spakenburg. Het dorp kende ze al, omdat ze er eerder in de noodhulp werkte. Toch ziet ze de omgeving nu met andere ogen. Als wijkagent draait haar werk niet alleen om meldingen en incidenten, maar vooral om weten wat er achter die meldingen speelt. Juist het dorpse karakter en de mentaliteit van de inwoners spreken haar aan. ‘Ja is ja en nee is nee. Gewoon: doe wat je zegt en zeg wat je doet.’

Terug naar het dorpse

De terugkeer naar Bunschoten-Spakenburg heeft voor Larissa vooral te maken met de reuring die ze miste. Ze vindt het een mooi dorp met een eigenheid en verschillende vormen van sociale problematiek. Ook de mentaliteit van de inwoners past volgens haar goed bij haar. ‘Ze zijn heel erg nuchter. Dat matcht gewoon heel goed met mijn karakter.’

De contacten met inwoners ervaart ze als positief. Wel merkt ze dat het tijd kost om een vertrouwensband op te bouwen. ‘Als dat vertrouwen er dan is, dan weten ze je uiteindelijk ook wel te vinden als ze zien dat ze het beste met de inwoners voor heeft en de lijntjes naar de politie kort zijn.’

Laagdrempelig bereikbaar

Als wijkagent vindt Larissa het belangrijk om op een laagdrempelige manier bereikbaar te zijn. Dat doet ze onder andere via sociale media. Ze hecht veel waarde aan korte lijntjes en wil voorkomen dat inwoners lang op een reactie moeten wachten. Niet voor iedere melding hoeven mensen volgens haar rechtstreeks contact op te nemen met de wijkagent. Daarin kunnen de reguliere collega’s ook een rol spelen. Maar wanneer een situatie gevoelig of vertrouwelijk is, of wanneer iemand behoefte heeft aan advies, kan de wijkagent juist van waarde zijn. ‘Collega’s die in de noodhulp zitten voor het hele gebied, weten soms niet de context van een verhaal of de achtergrond van mensen. Omdat ik al best wel wat mensen ken, weet ik vaak ook het hele verhaal eromheen. Dat maakt dat je soms een beter passend antwoord kunt geven.’

Die kennis van de achtergrond helpt Larissa om verder te kijken dan één afzonderlijke melding. Waar incidenten voor collega’s soms op zichzelf staan, probeert zij te kijken welke problematiek erachter zit en wat er nodig is om die aan te pakken. ‘Normaal gesproken zouden het allemaal op zichzelf staande incidenten zijn, maar als wijkagent is het juist goed om een soort overzicht te hebben: er zit veel meer achter dat hele probleem.’ Daarbij schakelt ze soms tussen verschillende partijen, zoals de gemeente, Veilig Thuis of de woningbouw. ‘Je bent ook een beetje aan het lobbyen tussen politie en de hulpverlening.’

Wanneer een gezin bijvoorbeeld regelmatig in beeld komt, wil ze voorkomen dat iedere melding afzonderlijk wordt afgehandeld. ‘Je moet soms zeggen: we zien dat dit gezin heel vaak in beeld komt, daar moeten we wel iets mee. Anders kunnen gezinnen die hulp nodig hebben tussen wal en schip komen te vallen.’

Naast haar bereikbaarheid vindt Larissa het belangrijk om zichtbaar te zijn in de wijk. Waar mogelijk probeert ze daarom aanwezig te zijn bij evenementen en andere activiteiten. ‘Als de dienst het toelaat probeer ik dat soort dingen wel te doen. Het is mooi om daar je gezicht te laten zien.’

Preventie en tijdelijk huisverbod

Voor Larissa is preventie een belangrijk onderdeel van het politiewerk. Door problemen vroeg te signaleren en samen met de hulpverlening en gemeente te kijken wat nodig is, kan volgens haar worden voorkomen dat situaties verder escaleren. Die preventieve rol komt ook terug in haar aanvullende functie als adviseur tijdelijk huisverbod, waar ze sinds april mee bezig is.

Bij huiselijk geweld kan de burgemeester besluiten iemand een huisverbod van maximaal 28 dagen te geven. Het doel daarvan is om rust te creëren binnen het gezin en ruimte te geven aan de hulpverlening om op gang te komen. Larissa adviseert de burgemeester bij die beslissing. ‘Je gaat samen met Veilig Thuis in gesprek met beide partijen en hoort de verhalen aan en je kijkt naar de historie van een gezin. Op basis van je bevindingen geef je een advies aan de burgemeester en die bepaalt uiteindelijk of er wel of geen huisverbod komt.’

Een huisverbod hoeft volgens haar niet alleen aan de orde te zijn wanneer er sprake is geweest van zware bedreigingen of mishandeling. Ook wanneer er al langere tijd problemen binnen een gezin spelen en er bijvoorbeeld kinderen bij betrokken zijn, kan een huisverbod een rol spelen. ‘Je brengt echt even weer de rust in het gezin terug.’

In haar werk als adviseur huisverbod heeft Larissa een andere rol dan bij haar reguliere politiewerk. Het huisverbod valt onder het bestuursrecht en niet onder het strafrecht. ‘Als politieagent werk je eigenlijk voornamelijk in het strafrecht. De bevoegdheid voor het opleggen van een tijdelijk huisverbod valt onder het bestuursrecht.’

Ook werkt ze bij deze diensten niet in uniform. De informatie die ze in haar rol als adviseur krijgt, gebruikt ze bijvoorbeeld niet in haar reguliere politiewerk. Die twee rollen moet ze strikt van elkaar gescheiden houden. Larissa doet dit werk niet alleen voor haar eigen basisteam, maar ook voor andere gebieden binnen de regio.

De wijkagent hoort in de wijk

Als Larissa gevraagd wordt wat er volgens haar beter kan binnen de politie, is haar antwoord duidelijk: wijkagenten moeten zoveel mogelijk in hun wijk kunnen zijn. Volgens haar zijn zij de oren en ogen van een gebied. ‘Wijkagenten hebben vaak informatie die cruciaal kan zijn voor de collega’s op straat. Maar ook voor de veiligheid binnen bepaalde gezinnen.’

Ze merkt dat wijkagenten in verschillende delen van het land anders worden ingezet. In sommige grote steden kunnen zij vrijwel volledig in de wijk werken, terwijl wijkagenten in kleinere basisteams vaker worden ingezet voor noodhulp. ‘Je bent gewoon één politie, maar dat blijkt dus niet altijd in de dagelijkse praktijk.’

Larissa zou daarom graag zien dat wijkagenten zoveel mogelijk in hun eigen wijk kunnen blijven. ‘In de basis zou je een soort 80-20-regeling moeten hebben: 80 procent in de wijk en 20 procent in afwijkende diensten.’

Daarbij vindt Larissa het belangrijk dat politiemedewerkers over de juiste middelen beschikken om hun werk veilig te kunnen doen. ‘De spullen moeten gewoon in orde zijn.’

Voor Larissa gaat het uiteindelijk om iets heel basaals: veilig je werk kunnen doen en daarna weer naar huis kunnen. ‘Uiteindelijk wil ik ook gewoon thuiskomen en met mijn gezin aan het avondeten zitten. Dat zijn basisbehoeften die iedereen zou moeten hebben.’

Of iemand nu bij de politie werkt, in het leger of ergens anders: volgens Larissa moet een werkgever die basisveiligheid kunnen garanderen. ‘Dat is wel iets waar we met z’n allen voor moeten staan.’

The post ‘Als wijkagent moet je weten wat er achter een melding speelt’ first appeared on Politievakbond ACP – CNV.

Source: Politie